Kupujesz towar za granicą?
Cena odpowiada, sprzedawca zapewnia, że wszystko będzie dobrze.
Na fakturze pojawiają się trzy litery: DAP, DDP albo EXW.
Niby formalność.
Do chwili, gdy przychodzi dopłata, brakuje dokumentów albo samochód stoi pod magazynem, a nikt nie chce załadować towaru.
DAP — sprzedawca dowozi, kupujący rozlicza import
Przy DAP sprzedawca mówi: „Zorganizuję i opłacę dostawę do uzgodnionego miejsca. Ty zajmiesz się odprawą importową i należnościami”.
Koszt przewozu może być osobną pozycją albo częścią ceny produktu. W obu przypadkach dostawa kosztuje i nie znika z rozliczenia tylko dlatego, że na fakturze nie ma osobnej rubryki „transport”.
Trzeba też wskazać dokładne miejsce: DAP terminal lotniczy to inny zakres dostawy niż DAP magazyn odbiorcy.
Najlepiej zapisać adres i wersję reguł: „DAP [adres], Incoterms® 2020”. Rozładunek co do zasady organizuje kupujący.
Podział obowiązków wyjaśnia ICC Academy w porównaniu DAP i DDP.
!!! „Dostawa w cenie” nie oznacza „należności importowe w cenie”.
DAP i należności – transport też się liczy
Do wartości celnej wchodzą zasadniczo cena towaru oraz właściwe koszty przewozu, ubezpieczenia, załadunku i czynności transportowych do miejsca wprowadzenia towaru na obszar celny UE.
Jeżeli są już zawarte w cenie, nie dolicza się ich drugi raz. Istotny jest właśnie ten punkt: wprowadzenie do UE.
Udokumentowany koszt dalszego przewozu, zawarty w cenie DAP, można wyłączyć z wartości celnej.
Bez podstaw do wydzielenia kosztu nie wolno odejmować dowolnej kwoty. Wytyczne Ministerstwa Finansów dotyczące transportu i wartości celnej.
VAT importowy liczy się inaczej: jego podstawa obejmuje co do zasady wartość celną, należne cło i określone koszty dodatkowe, w tym przewóz do pierwszego miejsca przeznaczenia w Polsce oraz do innego znanego przy imporcie miejsca w UE.
!!! Dlatego wyłączenie kosztu z wartości celnej nie oznacza automatycznie wyłączenia go z podstawy VAT. Art. 30b ustawy o VAT.
DDP – paczka dotarła, ale gdzie jest odprawa
DDP oznacza, że sprzedawca ma dostarczyć towar do uzgodnionego miejsca i zająć się także odprawą importową oraz należnymi opłatami i podatkami. ICC Academy — DAP i DDP.
Wyobraźmy sobie firmę zamawiającą wyposażenie z Chin.
Sprzedawca proponuje DDP: „Żadnych formalności, wszystko opłacone”.
Towar przyjeżdża. Gdy księgowość pyta o odprawę, kontakt zaczyna się urywać. Nie wiadomo, kto dokonał importu, w którym kraju, na jaką wartość i pod jakim kodem celnym.
Jako importer nie uznawaj sprawy za zamkniętą, dopóki nie masz potwierdzenia odprawy dotyczącej Twojego towaru. Zapis DDP na fakturze i zapewnienie dostawcy nie zastępują dokumentacji.
Potrzebny jest punkt odniesienia pozwalający powiązać towar ze zgłoszeniem i potwierdzić jego zwolnienie. Sam numer MRN, bez sprawdzenia rodzaju zgłoszenia, towarów i statusu, również nie rozwiązuje problemu.
!!! To przeprowadzenie procedury dopuszczenia do obrotu nadaje towarowi status unijny. Komisja Europejska — dopuszczenie do obrotu.
Na potrzeby bezpieczeństwa firmy przyjmij zasadę:
– brak potwierdzenia oznacza import niezweryfikowany, wymagający wyjaśnienia — nie temat odłożony do czasu kontroli. –
To zasada ostrożności, a nie ustawowe domniemanie, że każdy brak dokumentu dowodzi przemytu.
Przed zapłatą ustal, kto będzie importerem i jakie dokumenty otrzymasz.
Jeśli import odbywa się na Twoją firmę, zapewnij sobie dostęp do dokumentacji własnego zgłoszenia.
Jeśli inny podmiot importuje towar i następnie Ci go sprzedaje, potrzebujesz dokumentacji odpowiadającej temu modelowi zakupu. Ma to znaczenie także dla rozliczenia VAT. Art. 86 ustawy o VAT.
Mały zakup również powinien być rozliczony
Osoba prywatna zamawiająca masażer do domu także nie powinna zgadzać się na zaniżenie wartości czy opisanie zakupu jako prezentu w celu ominięcia należności. Takie działanie może prowadzić do odpowiedzialności karnoskarbowej, zależnie od okoliczności i winy. Art. 1 i 4 Kodeksu karnego skarbowego.
Jednocześnie podatek może być legalnie pobrany już przy zakupie, np. przez IOSS, jeżeli spełniono warunki tego systemu. Brak dopłaty przy doręczeniu nie oznacza wtedy braku rozliczenia. Ministerstwo Finansów — OSS i IOSS.
EXW — udostępniam towar, odbiór organizujesz sam
Załadunek nie wchodzi w podstawowy zakres obowiązków sprzedawcy przy EXW.
Sprzedawca przygotowuje towar i udostępnia go w uzgodnionym miejscu, bez załadunku na podstawiony pojazd.
Kupujący organizuje dalsze czynności, w tym załadunek, przewóz oraz formalności eksportowe i importowe. ICC Academy — EXW i FCA.
Ryzyko przypadkowej utraty lub uszkodzenia przechodzi na kupującego już przy prawidłowym udostępnieniu towaru, przed załadunkiem.
Jeśli ma ładować sprzedawca, trzeba dodatkowo uzgodnić zakres czynności, koszt i odpowiedzialność.
„Zapłacił pan za transport, nie za załadunek”
Wyobraźmy sobie odbiór maszyny. Kupujący zapłacił za towar i zamówił samochód. Kierowca przyjeżdża, ale odmawia załadunku: zlecenie obejmuje przewóz, nie obsługę wózka ani przenoszenie maszyny.
Kupujący dzwoni do sprzedawcy. Słyszy: „Uzgodniliśmy EXW. Towar jest gotowy”. Zaczynają się prośby, bo samochód czeka i nalicza postój.
Sam fakt, że przewóz podlega CMR, nie oznacza, że kierowca ma załadować towar.
!!! Konwencja reguluje umowę przewozu i odpowiedzialność przewoźnika; obowiązki załadunkowe trzeba ustalić w umowie i według właściwego prawa. Konwencja CMR, w szczególności art. 17.
Sprzedawca w końcu zgadza się pomóc. Wysyła pracownika z wózkiem. Podczas manewru wózek wpada w poślizg, uderza w paletę, uszkadza maszynę. Operator doznaje urazu.
Kupujący ma uszkodzony towar. Sprzedawca ma poszkodowanego pracownika. A załadunek uzgodniono naprędce, bez określenia odpowiedzialności i ubezpieczenia.
Przeniesienie ryzyka przy EXW nie rozstrzyga automatycznie odpowiedzialności za szkodę spowodowaną przez osobę wykonującą załadunek. Możliwy spór o odszkodowanie zależy od ustaleń, przyczyny szkody i właściwego prawa. Sam napis EXW nie odpowie na wszystkie te pytania.
Jeżeli taki wypadek nastąpi w Polsce, pracodawca musi zająć się obowiązkami powypadkowymi.
Zawiadomienie PIP i prokuratora jest wymagane przy wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym – nie przy każdym urazie.
Przy odbiorze za granicą znaczenie mają miejscowe przepisy.
Państwowa Inspekcja Pracy — obowiązki po wypadku.
Załadunek „z uprzejmości” też kosztuje
Pracownik poświęca czas, wózek zużywa paliwo lub energię, a wykonujący czynność bierze na siebie określone ryzyka. Kupujący otrzymuje wymierną korzyść: ktoś wykonuje pracę, którą musiałby zorganizować.
Dlatego dodatkowego załadunku nie należy zostawiać jako nieopisanej przysługi.
Ustalcie, kto go wykonuje, za ile i na jakich zasadach. Uzgodnienie telefoniczne także może tworzyć zobowiązanie, ale później trudniej wykazać jego treść.
Rzeczywiście nieodpłatna usługa może rodzić przychód z nieodpłatnego świadczenia.
Trzeba jednak ustalić, czy była bez wynagrodzenia, czy objęta ceną transakcji; samo EXW i brak osobnej pozycji nie przesądzają skutku podatkowego. Art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.
Jeśli sprzedawca ma załadować towar u siebie i przeprowadzić eksport, warto uzgodnić FCA jego magazyn. ICC Academy — EXW i FCA.
Zbierz dokumenty, zanim towar ruszy
Przy EXW przekaż agencji także dokumenty załadunku i transportu. Odpowiednie koszty do miejsca wprowadzenia do UE powiększają wartość celną, jeśli nie są już w cenie. Dalszy przewóz może wpływać na podstawę VAT. Komisja Europejska — kompendium wartości celnej.
Przed zakupem ustal: dokąd obejmuje dostawa, kto ładuje, kto odprawia i jakie dokumenty otrzymasz.
Więcej praktycznych wyjaśnień znajdziesz na naszym blogu.
Źródła i inspiracje: podlinkowane materiały ICC, ICC Academy, Komisji Europejskiej, Ministerstwa Finansów i PIP oraz przepisy CMR, CIT, VAT i KKS. Scenariusze są hipotetyczne.
DAP, DDP i EXW to nie wszystkie reguły Incoterms
Incoterms® 2020 obejmują 11 reguł, a każda inaczej dzieli obowiązki, koszty i ryzyko między sprzedawcą a kupującym.
Nie trzeba znać ich wszystkich na pamięć, ale warto rozumieć jedno: miejsce, do którego sprzedawca opłaca transport, nie zawsze jest miejscem, do którego ponosi ryzyko uszkodzenia lub utraty towaru.
Oprócz omówionych wcześniej DAP, DDP i EXW pozostaje osiem reguł. Źródło: ICC — Incoterms® 2020.
FCA — sprzedawca przekazuje towar przewoźnikowi
Kupujący organizuje przewóz, a sprzedawca dostarcza towar przewoźnikowi wskazanemu przez kupującego i załatwia formalności eksportowe.
Ważne jest miejsce przekazania.
Jeżeli uzgodniono FCA magazyn sprzedawcy, sprzedawca odpowiada za załadunek na podstawiony pojazd.
Jeżeli wskazano inne miejsce, np. terminal, dowozi tam towar i udostępnia go przewoźnikowi na swoim pojeździe, gotowy do rozładunku.
Wyobraźmy sobie przedsiębiorcę, który chce sam zamówić samochód, ale oczekuje, że dostawca załaduje maszynę i przeprowadzi eksport. FCA magazyn sprzedawcy odpowiada właśnie takiemu podziałowi obowiązków. Trzeba tylko wpisać konkretny adres. Źródło: ICC Academy — EXW i FCA.
CPT — sprzedawca płaci za przewóz, ale ryzyko przechodzi wcześniej
Sprzedawca zamawia i opłaca transport do uzgodnionego miejsca przeznaczenia.
Ryzyko przechodzi jednak na kupującego już przy przekazaniu towaru przewoźnikowi – przy kolejnych przewoźnikach zasadniczo pierwszemu, o ile nie uzgodniono innego punktu.
Przedsiębiorca może więc mieć opłaconą dostawę do swojej firmy, a jednocześnie ponosić ryzyko zdarzeń na dużej części trasy.
Jeśli towar zostanie uszkodzony po przekazaniu przewoźnikowi, nie można zakładać, że sam fakt opłacenia frachtu przez sprzedawcę zobowiązuje go do pokrycia szkody. Trzeba ustalić odpowiedzialność przewoźnika i zakres ubezpieczenia.
CPT nie nakłada na sprzedawcę obowiązku ubezpieczenia towaru; odprawa importowa należy do kupującego. Źródło: ICC — reguła CPT.
CIP — przewóz opłacony i ubezpieczenie zapewnione
CIP opiera się na podobnym podziale jak CPT: sprzedawca płaci za przewóz do wskazanego miejsca, natomiast ryzyko przechodzi wcześniej, przy przekazaniu towaru przewoźnikowi.
Dodatkowo sprzedawca ma zapewnić ubezpieczenie obejmujące ryzyko kupującego podczas przewozu.
Wyobraźmy sobie zakup drogiego urządzenia: polisa może mieć istotne znaczenie, jeśli po drodze dojdzie do szkody. Nie oznacza to jednak automatycznej wypłaty w każdej sytuacji.
Kupujący powinien otrzymać dokument ubezpieczenia i sprawdzić zakres ochrony, wyłączenia oraz sposób zgłoszenia roszczenia.
W standardowym CIP 2020 wymagany zakres ochrony jest szerszy niż w CIF. Odprawę importową nadal organizuje kupujący. Źródło: ICC — reguła CIP.
DPU — sprzedawca dostarcza i rozładowuje
Przy DPU sprzedawca ma dostarczyć towar do uzgodnionego miejsca i go rozładować. Ryzyko przechodzi na kupującego dopiero po rozładunku.
To istotna różnica względem DAP, szczególnie przy ciężkich maszynach, dużych skrzyniach czy dostawie wymagającej dźwigu.
Wyobraźmy sobie odbiorcę, który ma miejsce na urządzenie, ale nie dysponuje sprzętem do zdjęcia go z samochodu. DPU może odpowiadać jego potrzebom, pod warunkiem dokładnego ustalenia punktu dostawy i warunków rozładunku.
Samo DPU nie obejmuje automatycznie montażu, uruchomienia ani dalszego przemieszczania urządzenia po zakładzie.
Odprawa importowa i należności pozostają po stronie kupującego. Źródło: ICC — reguła DPU.
Cztery kolejne reguły dotyczą wyłącznie transportu morskiego i śródlądowego
Tych reguł nie nalezy stosować do dostaw samochodem czy samolotem tylko dlatego, że skrót pojawił się w ofercie dostawcy. Źródło: ICC — podział reguł według rodzaju transportu.
FAS — sprzedawca dostarcza towar obok statku
Przy FAS sprzedawca dostarcza towar wzdłuż burty statku wskazanego przez kupującego, w uzgodnionym porcie załadunku – przykładowo na nabrzeże albo barkęę. Załatwia również formalności eksportowe.
Od prawidłowego udostępnienia towaru w tym miejscu dalsze koszty i ryzyko przechodzą na kupującego, który organizuje załadunek na statek oraz przewóz morski.
Przedsiębiorca nie powinien więc odczytywać FAS jako „towar już płynie”.
Towar może dopiero czekać przy statku, a jego podniesienie, umieszczenie na pokładzie i dalsza podróż pozostają do zorganizowania.
Trzeba precyzyjnie uzgodnić port i punkt dostawy. Źródło: ICC — reguła FAS.
FOB — sprzedawca dostarcza towar na pokład statku
FOB oznacza, że sprzedawca dostarcza towar na pokład statku wskazanego przez kupującego w uzgodnionym porcie wysyłki i przeprowadza formalności eksportowe.
Po umieszczeniu towaru na statku ryzyko przechodzi na kupującego, który organizuje zasadniczy przewóz morski i import.
Przykładowo przedsiębiorca kupujący towar FOB Szanghaj powinien przewidzieć koszty frachtu, odpowiedniego ubezpieczenia, obsługi w porcie docelowym i dalszej dostawy.
Cena FOB nie oznacza ceny z dostawą do Polski.
Warto też ustalić, czy towar rzeczywiście będzie przekazywany na pokładzie, czy wcześniej w terminalu kontenerowym — to różne punkty przekazania. Źródło: ICC — reguła FOB.
CFR — sprzedawca płaci za rejs, kupujący ponosi ryzyko podczas rejsu
Przy CFR sprzedawca opłaca przewóz do wskazanego portu przeznaczenia. Ryzyko przechodzi jednak na kupującego już po umieszczeniu towaru na statku w porcie wysyłki.
Przedsiębiorca kupujący CFR Gdańsk może więc mieć opłacony fracht do Gdańska, a jednocześnie ponosić ryzyko utraty lub uszkodzenia towaru podczas rejsu.
Sprzedawca nie ma obowiązku zapewnienia ubezpieczenia.
Trzeba też sprawdzić zakres opłat docelowych: sam zapis CFR nie oznacza, że wszystkie koszty rozładunku i obsługi portowej są pokryte.
Odprawa importowa i dalsza dostawa pozostają po stronie kupującego. Źródło: ICC Academy — CFR i CIF.
CIF — fracht i ubezpieczenie do portu przeznaczenia
CIF działa podobnie jak CFR, lecz sprzedawca dodatkowo zapewnia ubezpieczenie transportowe. Nadal jednak ryzyko przechodzi na kupującego po umieszczeniu towaru na statku w porcie wysyłki.
Ubezpieczenie ma chronić kupującego, który ponosi to ryzyko.
!!! Ważny szczegół: standardowo wymagana ochrona CIF jest węższa niż przy CIP i nie obejmuje każdej możliwej szkody. Przy zakupie wartościowego lub delikatnego towaru warto uzgodnić szerszą polisę.
CIF do polskiego portu nie oznacza także dostawy pod drzwi firmy – pozostają odprawa importowa, należności oraz odpowiednie koszty portowe i dalszego przewozu. Źródło: ICC Academy — CFR i CIF.
Kupujesz za granicą i chcesz wiedzieć, za co odpowiadasz?
Zanim zaakceptujesz ofertę, skontaktuj się z nami.
Pomożemy zrozumieć warunki dostawy, ustalić koszty importu i potrzebne dokumenty oraz przeprowadzimy odprawę celną.
Łatwiej uzgodnić wszystko przed zakupem niż wyjaśniać problemy, gdy towar jest już w drodze.
Zapraszamy do współpracy — profesjonalnie, po ludzku i bezpiecznie.
